Oficer dyżurny jednostki (instytucji) wojskowej
Regulamin Ogólny Żołnierza WP
Pkt 243-254
1. Wyznaczanie i podległość
Pkt 243
Na oficera dyżurnego jednostki (instytucji) wojskowej wyznacza się żołnierza z korpusu oficerów lub podoficerów.
Pkt 244
Oficer dyżurny jednostki (instytucji) wojskowej podlega dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej, a pod względem gotowości do podjęcia działań – Dyżurnej Służbie Operacyjnej tego samego lub wyższego szczebla dowodzenia.
Żołnierz z korpusu oficerów lub podoficerów.
Komu podlega oficer dyżurny:
- dowódcy jednostki: bezpośrednia podległość służbowa
- Dyżurnej Służbie Operacyjnej: tego samego lub wyższego szczebla – w zakresie gotowości do podjęcia działań.
2. Zakres działania
Pkt 245
Do zakresu działania oficera dyżurnego jednostki (instytucji) wojskowej w szczególności należy:
- a)uruchamianie procesu osiągania gotowości do podjęcia działań zgodnie z harmonogramem,
- b)uruchamianie działań systemu zarządzania kryzysowego zgodnie z harmonogramem,
- c)wykonywanie zadań wojskowego organu porządkowego zgodnie z obowiązującymi przepisami,
- d)nadzór nad przestrzeganiem porządku dnia jednostki (instytucji) wojskowej,
- e)nadzorowanie pełnienia podległych służb dyżurnych zgodnie z instrukcją oficera dyżurnego jednostki (instytucji) wojskowej.
Pkt 246
Oficer dyżurny jednostki (instytucji) wojskowej może realizować zadania dla innych jednostek (instytucji) wojskowych stacjonujących w kompleksie wojskowym.
Pkt 247
Oficer dyżurny jednostki (instytucji) wojskowej osobiście sprawuje nadzór nad bronią, amunicją i innym sprzętem uzbrojenia (stanem ilościowym, numerowym) znajdującym się w miejscu pełnienia służby (przyjętym do depozytu).
Realizacja procedur alarmowych, nadzór nad dyscypliną oraz bezpośrednia kontrola mienia specjalnego.
Kluczowe obszary działania:
- Gotowość i kryzys: uruchamianie procesów osiągania gotowości do działań oraz systemu zarządzania kryzysowego.
- Porządek i dyscyplina: pełnienie funkcji wojskowego organu porządkowego oraz nadzór nad porządkiem dnia.
- Nadzór służb: kontrolowanie podległych służb dyżurnych zgodnie z instrukcją.
- Ewidencja uzbrojenia: osobisty nadzór nad stanem ilościowym i numerowym broni oraz amunicji w miejscu służby (w tym mienia przyjętego do depozytu).
Użycie sformułowania „w szczególności” w punkcie 245 oznacza, że lista zadań nie jest zamknięta. Dowódca jednostki w instrukcji służby może dopisać dodatkowe obowiązki specyficzne dla danej jednostki lub rejonu odpowiedzialności.
Z kolei punkt 246 daje możliwość rozszerzenia kompetencji oficera dyżurnego na inne jednostki w kompleksie, co pozwala na tworzenie wspólnych służb dyżurnych.
Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych
Rozdział 5 (Art. 45–53): definiuje wojskowe organy porządkowe, ich rodzaje (służba garnizonowa i wewnętrzna), zadania, uprawnienia żołnierzy oraz zakres stosowania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej.
Rozporządzenie MON z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych czynności wojskowych organów porządkowych wchodzących w skład służby wewnętrznej jednostki wojskowej
Określa szczegółowy zakres czynności WOP służby wewnętrznej: ochrona obiektów wojskowych, kontrola przestrzegania dyscypliny i porządku na terenie jednostki, legitymowanie i zatrzymywanie osób na terenie jednostki (Dz.U. 2001 poz. 1855).
Rozporządzenie MON z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych czynności wojskowych organów porządkowych wchodzących w skład służby garnizonowej
Określa szczegółowy zakres czynności WOP służby garnizonowej: kontrola dyscypliny, legitymowanie, zatrzymywanie żołnierzy, konwojowanie oraz współdziałanie z Żandarmerią Wojskową i Policją (Dz.U. 2001 poz. 1854).
Rozporządzenie MON z dnia 5 lutego 2009 r. w sprawie udzielania pomocy przez Żandarmerię Wojskową lub wojskowe organy porządkowe przy wykonywaniu czynności egzekucyjnych w administracji
Określa tryb, warunki i odpłatność za udzielanie przez WOP pomocy organom egzekucyjnym administracji wojskowej przy przymusowym wykonywaniu obowiązków przez żołnierzy (Dz.U. 2022 poz. 431).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie użycia środków przymusu bezpośredniego oraz broni palnej przez żołnierzy wojskowych organów porządkowych
Określa przypadki, warunki i tryb użycia środków przymusu bezpośredniego (siły fizycznej, kajdanek, pałki) oraz broni palnej przez żołnierzy WOP, a także tryb postępowania po ich użyciu (Dz.U. 2001 poz. 1838).
3. Kto podlega oficerowi dyżurnemu
Pkt 248
Oficerowi dyżurnemu jednostki (instytucji) wojskowej podlegają wszyscy żołnierze i osoby pełniące służbę wewnętrzną, a w czasie wolnym również wszystkie osoby przebywające na terenie jednostki (instytucji) wojskowej z wyjątkiem: dowódcy, zastępcy dowódcy, szefa sztabu, szefa szkolenia, szefa logistyki jednostki (instytucji) wojskowej lub równorzędnych.
Pkt 249
Oficer dyżurny jednostki (instytucji) wojskowej podejmuje decyzję o zmianie żołnierzy, którzy utracili zdolność do pełnienia służby wewnętrznej lub naruszających jej zasady.
Oficerowi dyżurnemu podlegają:
- wszyscy żołnierze i osoby pełniące służbę wewnętrzną
- wszystkie osoby przebywające na terenie jednostki po godzinach służbowych z wyjątkami (patrz niżej)
Oficerowi dyżurnemu nie podlegają:
- dowódca jednostki
- zastępca dowódcy jednostki
- szef sztabu
- szef szkolenia
- szef logistyki jednostki
lub równorzędni
Ponadto oficer dyżurny ma uprawnienie do samodzielnego podjęcia decyzji o zmianie żołnierza ze służby wewnętrznej – jeśli ten utracił zdolność do jej pełnienia lub narusza jej zasady.
4. Meldunki i relacje z przełożonymi
Pkt 250
Zdanie i objęcie służby oficerowie dyżurni jednostki (instytucji) wojskowej meldują dowódcy osobiście, telefonicznie lub w formie elektronicznej z wykorzystaniem usług dostępnych w niejawnych systemach teleinformatycznych.
Pkt 251
Meldunek ustny składa się po przybyciu dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej w terminie i miejscu przez niego określonym.
Pkt 252
O przybyciu przełożonych dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej lub osób kontrolujących, oficer dyżurny jednostki (instytucji) wojskowej niezwłocznie melduje dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej i towarzyszy im do czasu przybycia dowódcy.
Pkt 253
Zastępcy dowódcy jednostki (instytucji) wojskowej oficer dyżurny jednostki (instytucji) wojskowej przedstawia się.
Pkt 254
W wojskowych zakładach leczniczych służbę oficera dyżurnego mogą pełnić lekarze wojskowi, będąc jednocześnie lekarzami dyżurnymi.
Proces przekazywania służby oraz zasady witania przełożonych są sformalizowane i zależą od rangi przybywającej osoby.
Zasady meldowania:
- Zdanie/objęcie służby: melduje się dowódcy jednostki osobiście, telefonicznie lub elektronicznie przez niejawne systemy teleinformatyczne. Jeśli dowódca jest nieobecny w chwili zmiany, meldunek ustny składa się niezwłocznie po jego przybyciu, w terminie i miejscu przez niego wskazanym.
- Przybycie przełożonych dowódcy jednostki lub osób kontrolujących: oficer dyżurny niezwłocznie melduje o tym dowódcy i towarzyszy przybyłym do czasu jego pojawienia się.
- Zastępcy dowódcy: oficer dyżurny nie składa meldunku, lecz jedynie się przedstawia.
- W wojskowych zakładach leczniczych: funkcję oficera dyżurnego mogą łączyć lekarze wojskowi pełniący jednocześnie dyżur lekarski.